Stel: het is 35 graden in de auto, je zet de airco aan, en ineens zie je de actieradius op het display zakken.
▶Inhoudsopgave
Dat gevoel ken je vast. Maar hoeveel kilometers verlies je nou écht?
En is verwarming in de winter erger dan airco in de zomer? Ik heb er een paar modellen uit mijn hoofd berekend, en het verschil is groter dan de meeste mensen denken.
Hoe klimaatbeheersing echt werkt in een elektrische auto
Alles wat warmte of kou moet komen, kost energie. In een verbrandingsmotor produceert de motorwarmte gratis — die komt namelijk als restwarmte vrij.
In een elektrische auto bestaat die restwarmte niet. Alles wat je verwarmt of koelt, komt direct uit de accu. Wat me opvalt is dat veel mensen denken dat airco altijd slechter is dan verwarming.
Dat klopt niet helemaal. Een airco in een moderne EV is relatief efficiënt, vooral bij gematigde temperaturen.
Maar op een hete dag, wanneer je de airco op 18 graden zet terwil het buiten 38 is, kan je tot 15 tot 20 procent van je rijbereik verliezen. Dat zijn in de praktijk soms 40 tot 60 kilometer op een volle accu.
Verwarming in de winter: het echte probleem
Verwarming kost meestal meer energie dan airco. Een elektrische auto heeft geen motorwarmte om de cabine te verwarmen.
De accu moet actief worden verwarmt, en dat kost veel energie. In de winter valt het rijbereik van je elektrische auto vaak tegen; veel modellen halen maar 70 procent van de beloofde WLTP-waarde. Dat is geen marketingcijfer, dat is echt.
De Hyundai Ioniq 5 en Kia EV6 hebben een warmtepomp, en dat maakt een groot verschil.
Een warmtepomp is tot drie keer efficiënter dan een elektrische weerstandsverwarming. Maar zonder warmtepomp, zoals bij sommige goedkopere modellen, kan je in de winter zomaar 30 tot 40 procent rijbereik kwijt zijn aan verwarming alleen.
Wat jij kunt doen om verlies te beperken
De meest effectieve manier om rijbereik te besparen: je elektrische auto voorverwarmen terwijl je nog aan de laadpaal zit. De accu warmt de cabine op, en je rijdt weg met een warme auto zonder dat je onderweg accu verbruikt.
Bij Tesla, Hyundai en Kia zit die functie standaard in de app. Gebruik het. Een andere truc: stoelverwarming in plaats van cabineverwarming. Een stoelverbruikt een fractie van de energie.
Actieradius in de praktijk: zomer versus winter
Als je alleen de stoel en het stuur verwarmt, merk je het verschil op het display.
- Zomer, airco op 22 graden: circa 425 kilometer (15% verlies)
- Zomer, airco op 18 graden, 35 graden buiten: circa 400 kilometer (20% verlies)
- Winter, verwarming op 21 graden, -5 graden buiten: circa 350 kilometer (30% verlies)
- Winter, zonder warmtepomp: circa 300 kilometer (40% verlies)
Dat is geen lifehack, dat is gewoon logica. Laten we even rekenen. Een EV met een WLTP-actieradius van 500 kilometer: Dat verschil tussen warmtepomp en geen warmtepomp is dus 50 kilometer. Op een rit van Rotterdam naar Maastricht is dat het verschil tussen stoppen en doorrijden.
Wat betekent dit voor private lease?
Bij private lease is je maandbedrag gebaseerd op een bepaald aantal kilometers. Maar niemand berekent mee hoeveel rijbereik je kwijt bent aan klimaatbeheersing.
Eerlijk gezegd vind ik dat eigenlijk niet helemaal eerlijk. Mijn advies: als je een EV leaset, reken altijd met 75 tot 80 procent van de opgegeven actieradius als je werkelijke bereik. Dan zit je altijd veilig.
En kijk bij de specificaties of de auto een warmtepomp heeft. Die optie is het waard, ook al kost die een paar euro extra per maand.
De markt wordt overspoeld met tijdelijke lease-aanbiedingen die vaak verborgen meerkosten bevatten. Maar de warmtepomp is geen verborgen meerkost — die bespaart je echt geld op de lange termijn. Zowel in rijbereik als in tijd die je niet aan het laadstation staat te wachten.